KRAINA ARCHE

Jadę na zakupy do jednego z pilskich supermarketów. W połowie mojej podróży ulicą Koszalińską zatrzymuje mnie czerwone światło. Wtem, z pobliskiego hangaru przy ulicy Lotniczej, wprost na mój pas ruchu, wjeżdża cessna C‑150. Samolot czekający na przekołowanie 4 minuty i 40 sekund, przekracza obwodnicę i znika na terenie lotniska. Zapala się zielone i pilscy kierowcy znów, jak gdyby nigdy nic, płynnie poruszają się po mieście. Zmiany świateł mogą dokonywać tylko nieliczne, zrzeszone w bazie osoby, dzwoniąc pod specjalny numer przypisany sygnalizacji. Cała operacja dla ruchu samochodowego trwa minutę. Procedura ta w sezonie, szczególnie między godziną 15:00 a 17:00, bywa nieco uciążliwa, ale ten niepowtarzalny widok rekompensuje wszelkie niedogodności. Zarówno mieszkańcy, jak i przyjezdni, traktują przejazd samolotu przez obwodnicę jak atrakcję. W internecie możemy znaleźć krótkie, cieszące się sporą popularnością nagrania, przedstawiające przejazdy pilskich statków powietrznych przez Koszalińską.

Początki lotnictwa nad Gwdą Istotną część stuletniego dziedzictwa lotniczego Piły stanowi awiacja niemiecka. Willy Kanitz, jeden z pionierów tejże, przybył do miejscowości Schneidemühl latem 1910 r. Wraz z inżynierem przywieziono w częściach jednopłatowy samolot typu Grade‑Eindecker. Loty zmontowaną maszyną zaprezentowano mieszkańcom niespełna 10 lat po pierwszej podniebnej podróży braci Wright i zarazem 3 lata przed wybudowaniem pierwszego pilskiego lotniska. Oprócz trawiastego pola wzlotów, w skład lądowiska przy Seigenauer Chaussee (obecnie ulica Juliusza Kossaka), wchodził także hangar lotniczy. Podczas oficjalnego otwarcia 20 października 1913 r., zebrani goście mogli podziwiać dwa dwupłatowe albatrosy.

Lotnisko, przy którym działa dziś Aeroklub Ziemi Pilskiej, wybudowano blisko pół roku po otwarciu tego na ulicy Kossaka. Inwestorem lądowiska przy Seminarstraße była założona 9 kwietnia 1914 r. spółka Militarfliegerschüle Schneidemühl GmbH, chcąca prowadzić w Pile pierwsze szkolenia lotnicze przyszłych obserwatorów oraz pilotów wojskowych. Pierwsze budynki zostały wzniesione już w maju. Od początku XX w. nad miastem wznosiły się sterowce, samoloty szturmowe i myśliwce, a Piła była jednym z ważniejszych portów lotniczych w Europie jeszcze przed rozpoczęciem I wojny światowej.

Przez dziesiątki lat stalowe mundury lotników były codziennością pilskich ulic. Decyzje dotyczące rozformowania lokalnych jednostek lotniczych zapadły w 1997 r. Statki powietrzne odleciały z Piły w grudniu do baz w Powidzu, Mirosławcu i Świdwinie. W kolejnych latach rozwiązano także jednostki zajmujące się funkcjonowaniem lotniska. Ostatni piloci wojskowi opuścili miasto wiosną 2002 r.