KRAINA ARCHE

Kiedy prawie tysiąc lat temu pod gorącym niebem Andaluzji Abu ’Abd Allah al‑Bakri pisał swą Księgę dróg i królestw, opierając się między innymi na relacjach o zachodniej słowiańszczyźnie pióra Ibrahima ibn Jakuba, nie wiedział być może, że arabscy kupcy docierali znacznie dalej na wschód. Jednak w jego słowach odnajdujemy znane nam pejzaże z okolic Siedlec: Tak Saqaliba (Słowianie) budują większą część ze swych twierdz: idą na łąki bogate w wodę i moczary, wytyczają tam plac okrągły, bądź w formie czterech narożników i w obwodzie wytyczonej twierdzy, tak jak zamierzyli, kopią dookoła [ze wszystkich stron] pierścień z ziemi i wysypują wybraną ziemię – przy czym ta budowla zostaje wzmocniona deskami i palami – tawabi [bastion, budowla], aż nie osiągnie odpowiedniej wysokości. Widoczne wciąż wały grodzisk w Podnieśnie czy Krzesku‑Królowej Niwie po dziś dzień otoczone są podmokłymi łąkami, a same Siedlce rozłożyły się wygodnie pomiędzy rzeczkami Muchawką i Helenką. Czy któryś z wędrujących z kupiecką karawaną rodaków al‑Bakriego lub ibn Jakuba wstąpił wtedy w gościnne progi jednego z okolicznych grodów? Cóż, tego nie wiemy, jednakże odnaleziony w 1943 r. w niedalekich Plutach skarb około 700 srebrnych dirhemów jest bardzo znaczącą wskazówką.

Piorunochron Czartoryskich
Bite w dalekim Taszkencie w czasach panowania perskiej dynastii Samanidów monety ze względu na trwającą wojnę zostały rozproszone po prywatnych kolekcjach, jednak dwie z nich można zobaczyć w siedleckim Muzeum Regionalnym. Samo Muzeum mieści się w XVIII‑wiecznym budynku dawnego Ratusza, ufundowanego przez ówczesnych właścicieli Siedlec, książęcą rodzinę Czartoryskich. Charakterystyczna ośmioboczna ratuszowa wieża zegarowa, zwieńczona figurą Atlasa dźwigającego kulę ziemską (przez siedlczan pieszczotliwie zwanego „Jackiem”) nie pozwoli zwiedzającym przeoczyć budynku muzeum. Reformatorskie ambicje rodziny Czartoryskich spowodowały, że na wieży zamontowano jeden z pierwszych w Polsce piorunochronów