Andrzej Strumiłło – artysta, podróżnik, hodowca koni
Andrzej Strumiłło urodził się 23 października 1927 roku w Wilnie. Dzieciństwo spędził przede wszystkim na prowincji – w okolicach Święcian i w Santoku, a następnie w Lidzie i Nowojelni, w majątku dziadków. I to nie wielkie miasto, tylko krajobrazy ziemi mińskiej i nowogródzkiej
ukształtowały jego wrażliwość. Pogranicze kultur, w którym dorastał, nauczyło go otwartości i pokory wobec różnorodności świata. Pamięć o tych miejscach powracała później w jego twórczości.
Wojna – doświadczenie straty i pracy
Druga wojna światowa brutalnie przerwała beztroskie lata. Strumiłło miał niespełna trzynaście lat, gdy przyszło mu zmierzyć się z dramatem okupacji. W Lidzie ukończył gimnazjum, ale dalsza nauka została uniemożliwiona. Musiał pracować – najpierw jako robotnik, później jako kreślarz na kolei, zajmując się dokumentacją torów i mostów. W ciężkich, wojennych realiach wykształciła się jego niezwykła samodyscyplina i potrzeba notowania świata – cechy, które pozostały z nim na całe życie.
Po zakończeniu wojny, w 1945 roku, matka Andrzeja, kierując się własnym zdaniem, a także „poleceniem” ojca przekazanym z obozu pracy na Syberii, zdecydowała się wraz z dziećmi opuścić Kresy. Rodzina trafiła do Lublina, a stamtąd do Łodzi. Tam rozpoczął się nowy etap życia Strumiłły: świadome wejście w świat sztuki.
Łódź i Kraków – nauka od mistrzów
Jesienią 1945 roku zdał egzaminy do Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Łodzi. Trafił do pracowni Władysława Strzemińskiego, artysty i pedagoga, który wywarł na niego ogromny wpływ. „Otworzył moje oczy na świat widzialny” – wspominał po latach. Strzemiński uczył dyscypliny i warsztatu, ale też rozumienia sztuki jako narzędzia refleksji nad światem.
Wkrótce Strumiłło przeniósł się do Krakowa. Tam zetknął się z Andrzejem Wróblewskim i Andrzejem Wajdą, a w ramach Grupy Samokształceniowej prowadził gorące dyskusje o sztuce. Atmosfera powojennego Krakowa, pełna twórczej energii i poszukiwań, na zawsze ukształtowała jego artystyczną postawę. Dyplom uzyskał w 1950 roku, a niedługo później został asystentem na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych.